‘Verandering’ kan staan voor de omschrijving van:
- een gewenste uitkomst, wat we willen hebben, waar we naartoe willen
- hetgeen klaar, gerealiseerd, tot stand gebracht is
- het plan van aanpak, de werkwijze, de activiteiten
- de overgang van de ene toestand naar de andere, het veranderingsproces
Definitie
Wij definiëren ‘verandering’ als: een geobserveerd of observeerbaar verschil van iets (een mens, organisatie, ding, stad) over een zekere tijdsperiode. Daarmee kan een verandering alleen achteraf worden vastgesteld. Nog los van de vraag of de verandering was gepland of bedoeld.
Meerdere visies op veranderen
Iedere manager en adviseur heeft zijn eigen, unieke visie op veranderingen in organisaties. Zo zijn er managers en adviseurs die uitgaan van strakke sturing en dwingende planning. Anderen vinden het juist belangrijk dat de medewerkers inspraak krijgen. Wij hebben ontdekt dat er sprake is van vijf fundamenteel verschillende visies op veranderen. Iedere visie heeft haar eigen criteria om vast te stellen of een verandering geslaagd is. Daardoor is het vergelijken van de verschillende aanpakken moeilijk. Ook is het lastig om te bepalen of een verandering geslaagd is. Het hangt er maar van af hoe je er naar kijkt.
Wat bekend is over organisatieveranderingen
Hoewel organisatieveranderingen moeilijk te plannen of te sturen zijn, hoeft dat geen belemmering te zijn om de bestaande kennis te gebruiken. Over organisatieveranderingen is bijvoorbeeld bekend dat:
- ze vaak nogal complex en lastig zijn
- we er geen hooggestemde verwachtingen over moeten hebben
- ze een beperkt maar essentieel aantal bouwstenen, ingrediënten, of elementen bevatten, die in verschillende combinaties en vormen kunnen voorkomen
- er vijf fundamenteel verschillende zienswijzen op veranderen zijn; deze geven kleur en betekenis aan de ingrediënten en ze geven inhoud en betekenis aan zeer verschillende aanpakken
- er grote verschillen bestaan tussen het verbeteren en het vernieuwen van een organisatie
- elke organisatieverandering gebruik maakt van een specifieke mix van diagnostische en interveniërende methoden.
Bron: Caluwé, L. de en H. Vermaak: Leren veranderen; een handboek voor de veranderkundige. Kluwer, Deventer (2006)
