De geschiedenis van programmamanagement

Jonger dan projectmanagement
De geschiedenis van projectmanagement gaat terug tot de vijftiger jaren. Programmamanagement is echter van recentere datum. In het begin van de jaren negentig hadden veel organisaties ruime ervaring opgedaan met het uitvoeren van projecten volgens projectmanagementmethoden. In de ervaring van Twynstra Gudde ging dat knellen. Vandaar dat de adviseurs van Twynstra Gudde (TG) toen begonnen na te denken over de aanpak van problemen van organisaties die veel projecten tegelijkertijd deden.

Ferns als inspirator
Één van de inspiratiebronnen was het artikel van D.C. Ferns. Hij schrijft in The International Journal of Project Management (IJPM) dat er drie varianten van het begrip projecten bestaan:

• het macro project dat weer bestaat uit deelprojecten
• een groep aan elkaar gerelateerde projecten 
• alle projecten die een organisatie uitvoert.

Ferns versus TG

De adviseurs van TG concludeerden daaruit dat alleen de tweede variant van Ferns in aanmerking komt voor programmamanagement. Gert Wijnen, verbonden aan Twynstra Gudde van 1976 tot 2006, heeft dat vastgelegd in het boek Programmamanagement, verschenen in 1994 bij Kluwer. Het verschil met Ferns is dat TG programma's ziet als meer dan een verzameling projecten. Deze lijn is voortgezet en verder uitgewerkt in het boek “Programmamanagement: Sturen op Samenhang” van Theo van der Tak en Gert Wijnen in 2002 (herzien en uitgebreid in 2006). 

Benefits
In 1997 heeft Pellegrinelli de lijn van Ferns verder uitgewerkt. Hij maakt een duidelijk onderscheid tussen project- en programmamanagement. Net als TG ziet hij programma's als meer dan een verzameling projecten. Hij benadrukt dat alle activiteiten die leiden tot benefits tot programma's kunnen behoren, dus niet alleen projecten. 

MSP versus Prince2

Vervolgens verschijnt in 1999 de standaard Managing Succesfull Programmes (MSP) van de Britse Office of Government Commerce (OCG). Het is de programmavariant van Prince2. Het is moeilijk in MSP andere inspiratiebronnen dan Prince2 te vinden. In 2003 en 2007 wordt de MSP-standaard herzien en bijgewerkt. Rix Hof (2002) heeft MSP voor Nederland toegankelijk gemaakt in zijn boek ”De kleine MSP”. In 2008 verscheen de tweede herziening daarvan. 

SPM
In de tussentijd zijn verschillende artikelen in hét vakblad van projectmanagers, International Journal of Project Management, verschenen. Het eerste integrale raamwerk in de VS verschijnt in 2006 met de publicatie van de “Standard for Programme Management” (SPM). Vanuit het Amerikaanse Project Management Instituut is deze standaard uitgebracht. Deze beoogt algemeen aanvaarde stappen te documenteren om programma's goed uit te voeren.

De SPM sluit aan op de PMI standaard voor projectmanagement: de PMBOK. Uit de SPM wordt verder niet duidelijk op welke boeken of artikelen de standaard is gebaseerd. Het is een verzameling best practices zoals ook blijkt uit de uitgebreide lijst van individuen die aan de totstandkoming hebben bijgedragen. 

De tijdlijn van programmamanagement in een notendop 

• 1991 D.C. Ferns, "Developments in programme management", in: International Journal of Project Management, pp. 148 - 156 (1991)
• 1994: G. Wijnen Programmamanagement
• 1997: Pellegrenelli, "Programme Management: Organising Project-Based Change", International Journal of Project Management, pp. 141-149 (1997)
• 1999: OCG, MSP
• 2000: R.Kor, G.Wijnen, Unique Assignments
• 2002: Wijnen/van der Tak, Programmamanagement: Sturen op Samenhang, 2de editie 2006
• 2003: tweede herziening MSP
• 2006: PMI-VS, Standard for Programme Management
• 2007: derde herziening MSP